سفر آنلاین
About us

About us

SAFAR (TOUR & TRAVEL MONTHLY), an Iranian travel luxurious journal is entirely independent. Our professional editorial board provides reports and analysis on travel business in Iran as well as covering world travel market events. The magazine has the highest circulation figures within its particular theme area. Our editorial standards and publishing quality are outstanding and our readership statistics are in themselves a guarantee that advertisers message will reach the greatest possible number of potential clients. SAFAR magazine`s articles are always technically orientated and informative.  We strive to ensure that the contents are accurate, the texts explicative and concise yet readable,…[ادامه]

About us
خواندم !

کندوکاو در صفر مرزی

نوشته شده توسط در تاریخ ۶ دی ۱۳۹۷ 166 بازدید

‬شهر ماکو،‭ ‬در‭ ‬صفر‭ ‬مرزي‭ ‬و‭ ‬همسايگي‭ ‬كشورهاي‭ ‬تركيه،‭ ‬آذربايجان،‭ ‬ارمنستان‭ ‬حال‭ ‬و‭ ‬هواي‭ ‬مخصوص‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دارد این‌جا‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬هفت‭ ‬منطقه‭ ‬آزاد‭ ‬تجاري‭ ‬ايران‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬دليل‭ ‬موقعيت‭ ‬طبيعي‭ ‬خاص‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬ديگر‭ ‬شهرهاي‭ ‬ايران‭ ‬متمايز‭ ‬است‭. ‬ سروش نفیسی خبرنگار و عکاس ماهنامه در این گزارش اختصاصی جاذبه‌های گردشگری این منطقه را کاویده است.

سروش نفیسی

ماکو،‭ ‬شهرستانی‭ ‬در‭ ‬نقطه‭ ‬مرزی‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬گوش‭ ‬گربه‭ ‬نقشه‭ ‬ایران‭ ‬جاذبه‌های‭ ‬نهفته‌ای‭ ‬دارد‭.‌‬ برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬ماکو‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬مسیر‭ ‬زمینی‭ ‬که‭ ‬حدود‭ ‬۸۷۵‭ ‬کیلومتر‭ ‬از‭ ‬تهران‭ ‬مسافت‭ ‬دارد‭ ‬می‌توان‭ ‬با‭ ‬قطار‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬هواپیما‭ ‬نیز‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬داشت‭. ‬منتهی‭ ‬با‭ ‬گرانی‌های‭ ‬پیش‌رو،‭ ‬هم‌چنان‭ ‬پیمایش‭ ‬مسیر‭ ‬زمینی‭ ‬با‭ ‬خودرو‭ ‬گزینه‭ ‬اول‭ ‬است‭. ‬سفر‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬یک‭ ‬هفته‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬کردیم‭ ‬تا‭ ‬بتوانیم‭ ‬به‭ ‬همه‭ ‬قسمت‌های‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬سرک‭ ‬بکشیم‭. ‬برای‭ ‬اسکان،‭ ‬تنها‭ ‬هتل‭ ‬شهر‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬هتل‌های‭ ‬جهانگردی‭ ‬می‌شد‭ ‬انتخاب‭ ‬کردیم‭. ‬هتل‭ ‬جهانگردی‭ ‬ماکو‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬طبقه‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬۳۰‭ ‬اتاق‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬وسط‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬

گروه‭ ‬با‭ ‬سه‭ ‬خودروی‭ ‬شاسی‌‭ ‬بلند‭ ‬طبق‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬ساعت‭ ‬۴‭ ‬صبح‭ ‬از‭ ‬تهران‭ ‬راه‭ ‬افتادند‭. ‬مسیر‭ ‬تهران‭ ‬به‭ ‬قزوین‭ ‬و‭ ‬تبریز‭ ‬که‭ ‬اتوبان‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬تبریز‭ ‬به‭ ‬ماکو‭ ‬نیز‭ ‬راه‭ ‬تقریبا‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬مسیر‭ ‬دوبانده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬تریلر‌های‭ ‬حمل‭ ‬بار‭ ‬ترانزیت‭ ‬ترکیه‭ ‬و‭ ‬ایران‭ ‬گاهی‭ ‬ترافیک‭ ‬سنگین‭ ‬دارد‭. ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬عدم‭ ‬آشنایی‭ ‬قبلی،‭ ‬این‭ ‬قسمت‭ ‬از‭ ‬مسیر‭ ‬را‭ ‬گروه‭ ‬با‭ ‬احتیاط‭ ‬بیشتری‭ ‬به‭ ‬پیش‭ ‬می‌برد‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬رسیدیم‭. ‬اطلاعاتی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬و‭ ‬شهرستان‭ ‬به‌دست‭ ‬آوردیم‭:‬

åاستان‭ ‬آذربایجان‭ ‬غربی‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬غربی‭ ‬ترین‭ ‬نقطه‭ ‬جغرافیایی‭ ‬ایران‭ ‬واقع‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حدود‭ ‬۳۷۴۱۱‭ ‬کیلومتر‭ ‬مربع‭ ‬گستردگی‭ ‬دارد‭. ‬این‭ ‬استان‭ ‬با‭ ‬دارا‭ ‬بودن‭ ‬پیشینه‭ ‬تاریخی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬غنی‭ ‬و‭ ‬وجود‭ ‬بناهای‭ ‬تاریخی‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬باستانی‭ ‬و‭ ‬تاریخی‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬شمار‭ ‬می‌رود‭ ‬که‭ ‬همواره‭ ‬زیستگاه‭ ‬مجموعه‌ای‭ ‬از‭ ‬اقوام‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‌های‭ ‬گوناگون‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬استان‭ ‬۱۷‭ ‬شهرستان‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬شهر‭ ‬ارومیه‭ ‬در‭ ‬مرکزیت‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬نقشه‭ ‬تقسیمات‭ ‬کشوری‭ ‬ثبت‭ ‬شده‭ ‬است،‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬نیز‭ ‬تحت‭ ‬تاثیر‭ ‬جریان‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬مرطوب‭ ‬اقیانوس‭ ‬اطلس‭ ‬و‭ ‬دریای‭ ‬مدیترانه‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‭ ‬است‭.‬ò

شهر‭ ‬ماکو‭ ‬در‭ ‬۲۷۶‭ ‬کیلومتری‭ ‬شمال‭ ‬شرقی‭ ‬ارومیه‭ ‬پیشینه‭ ‬تاریخی‭ ‬دارد‭. ‬روایت‌هایی،‭ ‬ساکنان‭ ‬قدیمی‭ ‬ماکو‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سده‭ ‬اول‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬میلاد‭ ‬مسیح‭ ‬مرتبط‭ ‬می‌داند‭ ‬که‭ ‬مردم‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬مذهب‭ ‬زرتشتی‭ ‬داشتند‭. ‬این‭ ‬شهر‭ ‬را‭ ‬ماغ‌کوی‭ ‬یعنی‭ ‬شهر‭ ‬روحانیان‭ ‬زرتشتی‭ ‬می‌گفتند‭ ‬و‭ ‬بعضی‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬ماکو‭ ‬به‭ ‬معنی‭ ‬چراگاه‭ ‬در‭ ‬زبان‭ ‬ارمنی‭ ‬یاد‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬چراگاه‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬اطراف‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬این‭ ‬نام‭ ‬را‭ ‬روی‭ ‬آن‭ ‬گذاشته‌‭ ‬اند‭.‬

این‭ ‬شهر،‭ ‬در‭ ‬صفر‭ ‬مرزی‭ ‬و‭ ‬همسایگی‭ ‬کشورهای‭ ‬ترکیه،‭ ‬آذربایجان،‭ ‬ارمنستان‭ ‬حال‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬مخصوص‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دارد‭. ‬به‭ ‬همین‭ ‬خاطر‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬هفت‭ ‬منطقه‭ ‬آزاد‭ ‬تجاری‭ ‬ایران‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬موقعیت‭ ‬طبیعی‭ ‬خاص‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬شهرهای‭ ‬ایران‭ ‬متمایز‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬نگاه‭ ‬اول‭  ‬سنگ‭ ‬و‭ ‬کوه‌های‭ ‬مرتفع‭ ‬دو‭ ‬طرف‭ ‬شهر،‭ ‬این‭ ‬احساس‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬گروه‭ ‬القا‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬گویی‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬سنگی‭ ‬ایران‭ ‬آمده‌ایم‭. ‬در‭ ‬داخل‭ ‬شهر‭ ‬رودخانه‭ ‬زنگمار‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬کوه‌های‭ ‬مرزی‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬ترکیه‭ ‬سرچشمه‭ ‬lی‌گیرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شهرستان‭ ‬پلدشت‭ ‬به‭ ‬رودخانه‭ ‬ارس‭ ‬می‌ریزد‭ ‬پیچ‭ ‬و‭ ‬تاب‭ ‬دارد‭. ‬رودخانه‌ای‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬عوامل‭ ‬موثر‭ ‬بر‭ ‬اقلیم‭ ‬منطقه‭ ‬ماکو‭ ‬به‭ ‬شمار‭ ‬می‌رود‭. ‬وجه‭ ‬تسمیه‭ ‬نام‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬ترکیب‭ ‬واژه‭ ‬زنگ‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬سیاه‭ ‬و‭ ‬مار‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬بستر‭ ‬سیاه‭ ‬سنگ‌های‭ ‬بازالتی‭ ‬آن،‭ ‬این‭ ‬رود‭ ‬را‭ ‬شبیه‭ ‬به‭ ‬ماری‭ ‬سیاه‭ ‬رنگ‭ ‬کرده‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬دره‌های‭ ‬ژرف‭ ‬منطقه‭ ‬با‭ ‬پیچ‭ ‬و‭ ‬خم‭ ‬فراوان‭ ‬عبور‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬قسمت‭ ‬شمالی‭ ‬و‭ ‬جنوبی‭ ‬بخش‌بندی‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬قسمت‭ ‬جنوبی‭ ‬در‭ ‬دامنه‭ ‬کوه‭ ‬سبد‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬شمالی‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬دامنه‭ ‬کوه‭ ‬قیه‭. ‬

شهر‭ ‬ماکو‭ ‬در‭ ‬دره‌ای‭ ‬بین‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬کوه‭ ‬به‭ ‬طول‭ ‬۱۲‭ ‬کیلومتر‭ ‬و‭ ‬عرضی‭ ‬بین‭ ‬۲۰۰‭ ‬متر‭ ‬تا‭ ‬۲‭ ‬کیلومتر‭ ‬آرام‭ ‬گرفته‭ ‬است‭. ‬دیواره‌های‭ ‬بلند‭ ‬عمودی‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬کوه،‭ ‬فاصله‭ ‬کم‭ ‬دیواره‌ها‭ ‬از‭ ‬یکدیگر‭ ‬و‭ ‬عبور‭ ‬رودخانه‭ ‬زنگمار‭ ‬از‭ ‬میان‭ ‬شهر‭ ‬زیبایی‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬دو‭ ‬چندان‭ ‬می‌کند‭. ‬در‭ ‬میان‭ ‬شهرهای‭ ‬ایران‭ ‬این‭ ‬زیبایی‭ ‬و‭ ‬اقلیم‭ ‬خاص‭ ‬معمولا‭ ‬کم‭ ‬نظیر‭ ‬است‭.‬

کاخ‭ ‬و‭ ‬موزه‭ ‬باغچه‭ ‬جوق،‭ ‬عمارت‭ ‬کلاه‭ ‬فرنگی،‭ ‬گور‭ ‬دخمه‭ ‬فرهاد،‭ ‬حمام‭ ‬تاریخی‭ ‬شهر‭ ‬ماکو،‭ ‬خانه‭ ‬صفرغلی‭ ‬خان،‭ ‬خانه‭ ‬علی‭ ‬خان‭ ‬بیات،‭ ‬خانه‭ ‬سنگی‭ ‬جمال‭ ‬خان‭ ‬تیموری،‭ ‬پل‭ ‬تاریخی‭ ‬پنج‭ ‬چشمه،‭ ‬پل‭ ‬قلعه‭ ‬جوق،‭ ‬ساختمان‭ ‬بانک‭ ‬ملی‭ ‬ماکو،‭ ‬چشمه‭ ‬ثریا،‭ ‬قلعه‭ ‬های‭ ‬قدیمی‭ ‬راوز‭ ‬و‭ ‬قلعه‭ ‬سیاه،‭ ‬آبشار‭ ‬قلعه‭ ‬جوق،‭ ‬تالاب‭ ‬آغ‭ ‬گل‭ ‬از‭ ‬دیدنی‌هایی‭ ‬اتس‭ ‬که‭ ‬گردشگران‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬قلم‭ ‬نمی‌اندازند‭.‬

با‭ ‬اسکان‭ ‬در‭ ‬هتل‌‭ ‬جهانگردی‭ ‬ماکو،‭ ‬برای‭ ‬روزهای‭ ‬بعد‭ ‬برنامه‌ریزی‌ها‭ ‬را‭ ‬مرور‭ ‬کردیم‭. ‬گروه‭ ‬در‭ ‬لابی‭ ‬هتل‭ ‬به‭ ‬مشورت‭ ‬و‭ ‬تعیین‭ ‬مسیر‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬قرار‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬بعد‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬صرف‭ ‬صبحانه‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬تالاب‌های‭ ‬آن‭ ‬برویم‭.‬

تالاب‌های‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬در‭ ‬شهرستان‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬پراکنده‭ ‬جای‭ ‬گرفته‌اند‭. ‬برای‭ ‬دیدن‭ ‬این‭ ‬تالاب‭ ‬ها‭ ‬باید‭ ‬دو‭ ‬روز‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬کامل‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬خودرو‭ ‬وقت‭ ‬گذاشت‭ ‬تا‭ ‬بتوان‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬از‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬آن‭ ‬لذت‭ ‬برد‭.  ‬مسیر‭ ‬بیشتر‭ ‬آسفالت‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬مواقعی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬جاده‌های‭ ‬شوسه‭ ‬اطراف‭ ‬این‭ ‬تالاب‌ها‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬از‭ ‬جاده‭ ‬آسفالت‭ ‬خارج‭ ‬می‌شویم‭.‬

شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬دارا‭ ‬بودن‭ ‬تالاب‌های‭ ‬فصلی‭ ‬و‭ ‬دایمی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬غذای‭ ‬کافی‭ ‬برای‭ ‬پرندگان‭ ‬مهاجر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬تالاب‌ها،‭ ‬محل‭ ‬مناسبی‭ ‬برای‭ ‬مهاجرت‭ ‬فصلی‭ ‬پرندگان‭ ‬مهاجر‭ ‬و‭ ‬همین‭ ‬طور‭ ‬پرندگان‭ ‬بومی‭ ‬منطقه‭ ‬است،‭ ‬پرندگانی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬روسیه‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬فرار‭ ‬از‭ ‬سرمای‭ ‬کشنده‭ ‬منطقه‭ ‬سیبری‭ ‬به‭ ‬تالاب‌های‭ ‬این‭ ‬شهرستان‭ ‬مهاجرت‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬زمستان‭ ‬مهمان‭ ‬این‭ ‬تالاب‭ ‬ها‭ ‬هستند‭. ‬از‭ ‬پرندگان‭ ‬مهاجر‭ ‬به‭ ‬تالاب‌های‭ ‬ماکو‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬غاز‭ ‬خاکستری‭ ‬پیشانی‭ ‬سفید‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬کوچک،‭ ‬فلامینگو،‭ ‬اردک‭ ‬سر‌سبز،‭ ‬اردک‭ ‬سر‭ ‬حنایی،‭ ‬اردک‭ ‬بلوطی،‭ ‬اردک‭ ‬ارده‌ای،‭ ‬کشیم‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬سلیم‭ ‬طوقی‭ ‬کوچک‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭.‬

در‭ ‬مسیر‭ ‬دسترسی‭ ‬به‭ ‬تالاب‌های‭ ‬این‭ ‬شهرستان‭ ‬چون‭ ‬الاب‭ ‬شطلو،‭ ‬تالاب‭ ‬یاریم‭ ‬قیه،‭ ‬تالاب‭ ‬مرزی‭ ‬بورالان،‭ ‬تالاب‭ ‬قره‭ ‬بلاغ،‭ ‬تالاب‭ ‬کنیکو‭ ‬و‭ ‬تالاب‭ ‬آغ‭ ‬گل‭ ‬آثار‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬چشم‭ ‬اندازهای‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فردی‭ ‬همچون‭ ‬کوه‌های‭ ‬دوقلو‭ ‬آرارات‭ ‬و‭ ‬آثار‭ ‬باستانی‭ ‬خاص‭ ‬دیده‭ ‬می‌شود‭.‬

دمی‭ ‬رها‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬ییلاقات‭ ‬و‭ ‬دره‌های‭ ‬اطراف‭ ‬ماکو‭ ‬و‭ ‬دره‌هایی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬دارا‭ ‬بودن‭ ‬رودخانه‌های‭ ‬پر‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬بستر‭ ‬آن‌ها‭ ‬و‭ ‬تنوع‭ ‬اقلیمی‭ ‬قابل‭ ‬توجه،‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬گردشگران‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد،‌‭ ‬خالی‭ ‬از‭ ‬لطف‭ ‬نیست‭. ‬این‭ ‬دره‌های‭ ‬عمیق‭ ‬عموما‭ ‬رودهای‭ ‬دائمی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬خود‭ ‬جای‭ ‬داده‌اند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬مناسب،‭ ‬چشم‌انداز‭ ‬شگفت‌انگیزی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬نمایش‭ ‬می‌گذارند‭. ‬فاصله‭ ‬نزدیک‭ ‬این‭ ‬دره‌ها‭ ‬به‭ ‬مناطق‭ ‬شهری‭ ‬و‭ ‬هم‌چنین‭ ‬دسترسی‭ ‬آسان‭ ‬به‭ ‬ورودی‭ ‬دره‌ها‭ ‬از‭ ‬مزیت‌های‭ ‬دره‌های‭ ‬منطقه‭ ‬ماکو‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬خاص‭ ‬برای‭ ‬گردشگری‭ ‬خاص‭ ‬تبدیل‭ ‬شود‭.‬

یکی‭ ‬از‭ ‬دیدنی‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬سنگ‌های‭ ‬بازالتی‭ ‬در‭ ‬عرصه‭ ‬وسیعی‭ ‬از‭ ‬منطقه‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬فوران‭ ‬آتشفشانی‭ ‬کوه‌های‭ ‬آرارات‭ ‬و‭ ‬پخش‭ ‬شدن‭ ‬این‭ ‬گدازه‌ها‭ ‬و‭ ‬ماگماها‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آمده‌ند‭. ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬خاصی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬پدیده‭ ‬زمین‭ ‬شناسی‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ ‬دیده‭ ‬می‭ ‬شود،‭ ‬دره‭ ‬بازالتی‭ ‬ایلانلار‭ ‬دره‭ ‬سی‭ ‬در‭ ‬۲۵‭ ‬کیلومتری‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬روستای‭ ‬آواجیق‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬قابل‭ ‬مشاهده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬دره‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دره‭ ‬مارها‭ ‬نیز‭ ‬شهرت‭ ‬دارد‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬کیلومتری‭ ‬روستای‭ ‬بدولی‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬موازات‭ ‬جاده‭ ‬آواجیق‭  ‬جا‭ ‬خوش‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬دره،‭ ‬ستون‌های‭ ‬منشوری‭ ‬بازالتی‭ ‬در‭ ‬امتداد‭ ‬این‭ ‬دره‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬نمونه‌های‭ ‬کم‭ ‬نظیر‭ ‬و‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فرد‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬حاصل‭ ‬انجماد‭ ‬گدازه‌های‭ ‬آتشفشانی‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬سوم‭ ‬زمین‌شناسی‭ ‬است‭. ‬انقباض‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬انجماد‭ ‬گدازه‌ها‭ ‬با‭ ‬فاصله‭ ‬زاویه‌ای‭ ‬۱۲۰‭ ‬درجه‭ ‬بر‭ ‬یکدیگر‭ ‬اثر‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬تاثیر‭ ‬این‭ ‬نیروها،‭ ‬توده‭ ‬آذرین‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬قائم‭ ‬به‭ ‬ستون‌های‭ ‬شش‭ ‬گوش‭ ‬مستقیم‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬بالا‭ ‬حرکت‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬دره‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬روز‭ ‬چهارم‭ ‬برنامه‭ ‬ریزی‭ ‬کرده‭ ‬بودیم‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬نزدیکی‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬ماکو‭ ‬توانستیم‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬دیدن‭ ‬آن‭ ‬برای‭ ‬صرف‭ ‬ناهار‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬برگردیم‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬ظهر‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬دیدن‭ ‬دیگر‭ ‬پدیده‭ ‬زمین‭ ‬شناسی‭ ‬راهی‭ ‬شویم‭.‬

نمی‌شود‭ ‬از‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬ماکو‭ ‬یاد‭ ‬کرد‭ ‬اما‭ ‬رشته‭ ‬کوه‭ ‬آرارات‭ ‬را‭ ‬نادیده‭ ‬گرفت‭. ‬نمایی‭ ‬کلی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬کوه‭ ‬دلفریب‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬هم‭ ‬مرز‭ ‬با‭ ‬شمال‭ ‬شرق‭ ‬ترکیه‭ ‬می‌بینیم‭ ‬که‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬جاذبه‌ای‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شهرستان‭ ‬در‌آمده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬وجودی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬رشته‭ ‬کوه‌ها‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬تقسیمات‭ ‬کشوری‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬نیست،‭ ‬خود‭ ‬ابهت‭ ‬خاصی‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬احساس‭ ‬خوبی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بیننده‭ ‬منتقل‭ ‬می‌کند‭. ‬رشته‭ ‬کوه‭ ‬آرارات‭ ‬در‭ ‬مرز‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬جمهوری‭ ‬نخجوان‭ ‬و‭ ‬ارمنستان‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬دو‭ ‬قله‭ ‬آتشفشانی‭ ‬خاموش‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬خوبی‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬مختلف‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬قابل‭ ‬مشاهده‭ ‬است‭.‬

روز‭ ‬پنجم‭ ‬سفر‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬کلیسا‭ ‬گردی‭ ‬گذشت‭. ‬ماکو‭ ‬و‭ ‬دشت‭ ‬آرارات‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬بقایای‭ ‬آثار‭ ‬تاریخی،‭ ‬سرزمینی‭ ‬با‭ ‬قدمت‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬هشت‭ ‬هزار‭ ‬سال‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬دارا‭ ‬بودن‭ ‬این‭ ‬آثار‭ ‬و‭ ‬بناهای‭ ‬مذهبی‭ ‬به‭ ‬خصوص‭ ‬کلیساها،‭ ‬نماد‭ ‬و‭ ‬زبان‭ ‬گویای‭ ‬تعامل‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬زندگی‭ ‬مسالمت‌آمیز‭ ‬ادیان‭ ‬مختلف‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬پهنه‭ ‬گیتی‭ ‬به‭ ‬شمار‭ ‬می‌رود‭. ‬این‭ ‬کلیساها‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬نبودن‭ ‬اقوام‭ ‬ارامنه‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬سال‌ها‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه،‭ ‬به‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬جذابیت‌های‭ ‬گردشگری‭ ‬و‭ ‬تاریخی‭ ‬منطقه‭ ‬ماکو‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

از‭ ‬نخستین‭ ‬گروه‌های‭ ‬مردمان‭ ‬ارمنی‭ ‬می‌توان‭ ‬دوران‭ ‬حضور‭ ‬آنان‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬هخامنشیان‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬دیگر‭ ‬اقوام‭ ‬ایرانیان‭ ‬می‌زیسته‌اند‭ .‬در‭ ‬زمان‭ ‬جنگ‌های‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬عثمانی،‭ ‬فرمان‭ ‬کوچ‭ ‬ارامنه‭ ‬منطقه‭ ‬جلفا‭ ‬و‭ ‬دشت‭ ‬آرارات‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬شاه‭ ‬عباس‭ ‬صادر‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬گروه‌ها‭ ‬در‭ ‬دسته‌های‭ ‬متشکل‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬اصفهان‭ ‬و‭ ‬جنوب‭ ‬ایران‭ ‬حرکت‭ ‬کردند‭. ‬پیروزی‌های‭ ‬شاه‭ ‬عباس‭ ‬طی‭ ‬این‭ ‬نبردها‭ ‬سبب‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬عثمانیان‭ ‬سپاهی‭ ‬قدرتمند‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬فرماندهی‭ ‬جغال‭ ‬پاشا‭ ‬برای‭ ‬رویارویی‭ ‬با‭ ‬صفویان‭ ‬به‭ ‬ارمنستان‭ ‬روانه‭ ‬کنند‭. ‬این‭ ‬سپاه‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬مواضع‭ ‬صفویان‭ ‬در‭ ‬دشت‭ ‬آرارات‭ ‬پیشروی‭ ‬کرد‭. ‬در‭ ‬مقابل،‭ ‬شاه‌عباس‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفت‭ ‬عقب‌نشینی‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬به‌منظور‭ ‬دور‭ ‬نگاه‭ ‬داشتن‭ ‬لشکریان‭ ‬عثمانی‭ ‬از‭ ‬مرزهای‭ ‬آذربایجان‭ ‬و‭ ‬تضعیف‭ ‬توان‭ ‬آن‌ها‭ ‬دستور‭ ‬داد‭ ‬تمام‭ ‬مناطق‭ ‬و‭ ‬نواحی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬نبردهایش‭ ‬متصرف‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬به‭ ‬ویرانه‭ ‬تبدیل‭ ‬شوند‭ ‬تا‭ ‬لشکریان‭ ‬عثمانی‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬پناهگاه‭ ‬و‭ ‬آذوق‌های‭ ‬دسترسی‭ ‬نداشته‭ ‬باشند‭. ‬

پیرو‭ ‬فرمان‭ ‬شاه‌عباس‭ ‬کل‭ ‬این‭ ‬نواحی‭ ‬باید‭ ‬خالی‭ ‬از‭ ‬سکنه‭ ‬می‌شدند‭ ‬و‭ ‬فرماندهان‭ ‬نظامی‭ ‬و‭ ‬سرداران‭ ‬صفوی‭ ‬موظف‭ ‬بودند‭ ‬ساکنان‭ ‬را‭ ‬وادار‭ ‬به‭ ‬ترک‭ ‬خانه‌هایشان‭ ‬و‭ ‬کوچ‭ ‬به‭ ‬داخل‭ ‬ایران‭ ‬کنند‭. ‬این‭ ‬گروه‌ها‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬گیلان،‭ ‬مازندران،‭ ‬قزوین‭ ‬و‭ ‬اصفهان‭ ‬روانه‭ ‬شدند‭. ‬برای‭ ‬جمعی‭ ‬از‭ ‬روستاییان‭ ‬نیز‭ ‬امکانات‭ ‬سکونتی‭ ‬در‭ ‬روستاهای‭ ‬اطراف‭ ‬اصفهان‭ ‬فراهم‭ ‬شد‭. ‬بدین‭ ‬ترتیب‭ ‬مناطق‭ ‬پیرامونی‭ ‬کوه‭ ‬آرارات‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬ماکو،‭ ‬خوی‭ ‬و‭ ‬جلفا‭ ‬خالی‭ ‬از‭ ‬ارامنه‭ ‬گردید‭. ‬این‭ ‬خود‭ ‬دلیل‭ ‬محکمی‭ ‬از‭ ‬نبود‭ ‬اقوام‭ ‬ارامنه‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬های‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬است‭. ‬شهرستانی‭ ‬که‭ ‬هنوز‭ ‬کلیساهای‭ ‬خاصی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬خود‭ ‬جای‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬مراسم‭ ‬خاصی‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬سال‭ ‬توسط‭ ‬ارامنه‭ ‬طی‭ ‬روزهایی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬اجرا‭ ‬در‭ ‬می‭ ‬آید‭. ‬از‭ ‬بین‭ ‬کلیساهایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شهرستان‭ ‬واقع‭ ‬شده‭ ‬دو‭ ‬کلیسا‭ ‬پابرجا‭ ‬و‭ ‬سالم‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬هنوز‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬مراسم‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬استفاده‭ ‬می‭ ‬شود‭. ‬کلیسای‭ ‬تادئوس‭ ‬مقدس‭ ‬و‭ ‬کلیسای‭ ‬مریم‭ ‬مقدس‭.‬

کلیسای‭ ‬تادئوس‭ ‬مقدس‭ ‬یا‭ ‬قره‭ ‬کلیسا‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬و‭ ‬۲۰‭ ‬کیلومتری‭ ‬شمال‭ ‬شرقی‭ ‬چالدران‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬روستایی‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬نام‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬حصاری‭ ‬با‭ ‬برج‌های‭ ‬مدور‭ ‬همچون‭ ‬قلعه‌ای‭ ‬محصور‭ ‬واقع‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬بنا‭ ‬به‌علت‭ ‬وجود‭ ‬قبر‭ ‬تادئوس‭ ‬مقدس‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۶۶‭ ‬میلادی‭ ‬به‭ ‬دستور‭ ‬پادشاه‭ ‬وقت‭ ‬ارمنستان‭ ‬کشته‭ ‬شد،‭ ‬برای‭ ‬ارامنه‭ ‬دارای‭ ‬ارزش‭ ‬مذهبی‭ ‬زیادی‭ ‬است‭ ‬مضافا‭ ‬بر‭ ‬این‌که‭ ‬تادئوس‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬دو‭ ‬تن‭ ‬از‭ ‬حواریون‭ ‬عیسی‭ ‬مسیح‭(‬ع‭) ‬به‭ ‬شهادت‭ ‬رسیده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬علت‭ ‬از‭ ‬زمان‭ ‬تدفین‭ ‬وی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬این‭ ‬کلیسا‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬زیارتگاه‌های‭ ‬مهم‭ ‬ارامنه‭ ‬شده‭ ‬تا‭ ‬آن‌جا‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬رسمیت‭ ‬یافتن‭ ‬دین‭ ‬مسیح‭ ‬در‭ ‬ارمنستان‭ ‬به‭ ‬سال‭ ‬۳۰۱‭ ‬میلادی‭ ‬این‭ ‬محل‭ ‬جزو‭ ‬اولین‭ ‬مکان‌هایی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬کلیسایی‭ ‬ساخته‭ ‬شد‭. ‬قرن‌هاست‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬ساله‭ ‬ارامنه‭ ‬طی‭ ‬مراسم‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬به‭ ‬زیارت‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬شتافته‭ ‬و‭ ‬چندین‭ ‬روز‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دعا‭ ‬و‭ ‬نیایش‭ ‬می‌پردازند‭.‬

بنای‭ ‬این‭ ‬کلیسا‭ ‬۱۱۰‭ ‬متر‭ ‬طول‭  ‬و‭ ‬۵۳‭ ‬متر‭ ‬عرض‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬بخش‭ ‬مذهبی‭ ‬و‭ ‬مسکونی‭ ‬تشکیل‭ ‬گردیده‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬دیواری‭ ‬از‭ ‬یکدیگر‭ ‬جدا‭ ‬شده‭ ‬اند‭. ‬بنای‌‭ ‬کلیسا‭ ‬از‭ ‬داخل‭ ‬به‌شکل‭ ‬صلیب‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬به‌شکل‭ ‬چهارگوش‭ ‬است‭.‬

مراسم‭ ‬آیینی‭ ‬عبادی‭ ‬قره‭ ‬کلیسا‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬سالگرد‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬حواریون‭ ‬مسیح‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬برگزار‭ ‬می‌شود‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬مراسم‭ ‬اقلیت‌های‭ ‬مذهبی‭ ‬ارامنه‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬جهت‌های‭ ‬گوناگون‭ ‬دارای‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬مختص‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬است،‭ ‬زمان‭ ‬برگزاری‭ ‬این‭ ‬مراسم‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬تقویم‭ ‬شمسی‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬هر‭ ‬ساله‭ ‬از‭ ‬۲۵‭ ‬تیر‭ ‬تا‭ ‬هفته‭ ‬نخست‭ ‬مرداد‭ ‬ماه‭ ‬متغیر‭ ‬باشد‭.‬

کلیسای‭ ‬دیگر‭ ‬کلیسای‭ ‬زور‭ ‬زور‭ ‬یا‭ ‬مریم‭ ‬مقدس‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬۱۲‭ ‬کیلومتری‭ ‬شمال‭ ‬غرب‭ ‬قره‭ ‬کلیسا‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬این‭ ‬کلیسا‭ ‬تا‭ ‬اوایل‭ ‬قرن‭ ‬۱۷‭ ‬میلادی‭ ‬و‭ ‬اوج‭ ‬جنگ‌های‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬عثمانی‭ ‬به‭ ‬فعالیت‭ ‬خود‭ ‬ادامه‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬تاریخ‭ ‬به‭ ‬بعد‭ ‬به‌تدریج‭ ‬متروکه‭ ‬ماند‭. ‬بنای‭ ‬اولیه‭ ‬این‭ ‬کلیسا‭ ‬در‭ ‬دره‭ ‬بستر‭ ‬رودخانه‭ ‬قره‌سو‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ارتفاع‭ ‬۵۰‭ ‬متر‭ ‬بالاتر‭ ‬از‭ ‬سطح‭ ‬دره‭ ‬قرار‭ ‬داشته‭ ‬است‭ ‬ولی‭ ‬به‌علت‭ ‬این‌که‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬آبگیری‭ ‬سد‭ ‬بارون‭ ‬ممکن‭ ‬بود‭ ‬در‭ ‬عمق‭ ‬دریاچه‭ ‬پشت‭ ‬سد‭ ‬قرار‭ ‬بگیرد،‭ ‬توسط‭ ‬سازمان‭ ‬میراث‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬شورای‭ ‬خلیفه‌گری‭ ‬ارامنه‭ ‬آذربایجان‭ ‬تماما‭ ‬به‭ ‬ارتفاعات‭ ‬کنار‭ ‬دریاچه‭ ‬منتقل‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬نقطه‭ ‬مجددا‭ ‬بازسازی‭ ‬شد‭.‬

مجموعه‭ ‬کلیساهای‭ ‬آذربایجان‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬غرب‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬منطقه‭ ‬آذربایجان‭ ‬از‭ ‬سه‭ ‬کلیسا‭ ‬به‭ ‬آیین‭ ‬ارمنی‭ ‬مسیحی‭ ‬شامل‭ ‬قره‭ ‬کلیسا‭ ‬یا‭ ‬سنت‭ ‬تادئوس،‭ ‬سنت‭ ‬استپانوس‭ ‬و‭ ‬کلیسای‭ ‬کوچک‭ ‬زورزور‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۲۰۰۸‭ ‬میلادی‭ ‬در‭ ‬فهرست‭ ‬میراث‭ ‬جهانی‭ ‬یونسکو‭ ‬به‭ ‬ثبت‭ ‬رسیده‌اند‭.‬

جا‭ ‬دارد‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬جا‭ ‬از‭ ‬غذاهای‭ ‬سنتی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬شهرستان‭ ‬ماکو‭ ‬طبخ‭ ‬و‭ ‬استفاده‭ ‬می‭ ‬شده‭ ‬نام‭ ‬ببریم،‭ ‬غذاهایی‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬اکنون‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬پیشرفت‭ ‬سبک‭ ‬زندگی‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬مدرنیزه‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬فراموشی‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬این‭ ‬غذاهای‭ ‬محلی‭ ‬می‌توان‭ ‬به‌‭: ‬چهمه‭ ‬یا‭ ‬چکمه،‭ ‬شوربا،‭ ‬حُرَّه،‭ ‬اوماج‭ ‬آشی،‭ ‬آجیلی‭ ‬آش،‭ ‬گیگاناخ‭ ‬یا‭ ‬به‭ ‬زبان‭ ‬فارسی‭ ‬خاگینه،‭ ‬بامادور‭ ‬اشی‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬زبان‭ ‬فارسی‭ ‬به‭ ‬معنی‭ ‬آش‭ ‬گوجه،‭ ‬یِتیمچه،‭ ‬کله‭ ‬جوش‭ ‬آشی،‭ ‬رشته‭ ‬پلو،‭ ‬قیساوا‭ ‬نام‭ ‬برد‭.‬

برچسب ها : ، ،

سفر آنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.